Doornik, Jan Louis Guillaume

Geboortedatum:: 26 juni 1905 (Parijs, Frankrijk)
Overlijdensdatum:: 29 augustus 1941 (Mont Valérien/Parijs, Frankrijk)
Begraven op:: Franse Oorlogsgraven Cimetière du Père-Lachaise te Paris, 20e

Biografie

Hoewel Jan Louis Guillaume Doornik in Parijs werd geboren en opgroeide, voelde hij zich door en door Nederlander.
Na de Duitse inval in mei 1940 probeerde Doornik herhaaldelijk Nederland te bereiken om zijn vaderland te helpen bevrijden. Toen dat onmogelijk bleek, vroeg hij op 20 mei de Nederlandse militaire attaché in Parijs om toelating tot de krijgsmacht. Het Nederlandse leger had echter op 15 mei al de strijd gestaakt. Doornik besloot met zijn ouders naar Engeland te vluchten. Het gezin vertrok op 18 juni 1940 per schip uit Bordeaux, kort voordat de Franse strijdkrachten bezweken voor de Duitse overmacht. In Cardiff sloot hij zich als vrijwilliger aan bij de stoottroepen van een Nederlands legeronderdeel. Tijdens verkenningen langs de Franse kust sneuvelden bij één tocht alle officieren. Doornik nam het bevel over en leidde de overlevende manschappen terug naar de basis. Daarvoor werd hij tot luitenant benoemd.

In Engeland ontmoette Doornik marinekapitein Honoré d’Estienne d’Orves, werkzaam voor de inlichtingendienst van generaal Charles de Gaulle. Deze moest in Frankrijk een inlichtingennetwerk opzetten en vroeg Doornik naar Parijs terug te keren. Doornik bood zich meteen aan. Met steun van De Gaulle gaf koningin Wilhelmina hem toestemming om als luitenant toe te treden tot de Vrije Franse Strijdkrachten. Op 23 juli 1940 werd hij bij het Franse legioen ingedeeld om installaties van de Kriegsmarine langs de Franse kust te verkennen. In september bracht het visserschip Marie-Louise hem onder de schuilnaam Marcel Millot naar Plogoff, bij Quimper in het zuidwesten van Bretagne. In Parijs bezocht hij zijn broer Yves en werkte hij samen met de enthousiaste vrijwilligers Dobiès en Jean Auzias de Turenne. Een zender in De Turennes villa in Saint-Cloud vormde het begin van spionagenetwerk Nemrod. De groep groeide snel tot ongeveer dertig leden, die inlichtingen verzamelden en verzet organiseerden in bezet Frankrijk. Doornik en d’Estienne d’Orves waren de drijvende krachten.

Op 10 oktober 1940 keerde Doornik via Nantes terug naar Plogoff, waar hij vergeefs wachtte op een boot naar Engeland. Terug in Parijs besloot hij zijn inlichtingen via Spanje naar Londen te brengen. Yves smokkelde hem eind oktober naar onbezet Frankrijk, maar hij kon de Spaanse grens niet passeren. Zwitserland bereikte hij wel. In Genève verzocht de Britse consul-generaal hem in de Franse Haute-Savoie op instructies uit Londen te wachten. Twee dagen later kreeg hij opdracht naar Vichy te gaan en luitenant Maurice Barlier naar Engeland te vergezellen.

Op 25 december 1940 legden Nemrodleden voor het eerst radiocontact met de Vrije Fransen. Eind die maand kwam d’Estienne d’Orves naar Bretagne om de groep te leiden. Via Yves ontmoette hij Doornik op 4 januari 1941 in een café in Montparnasse. Hij prees diens prestaties en stelde voor eind januari samen naar Londen te reizen. Nemrods radiotelegrafist Alfred Gaessler, alias Georges Marty, verraadde kort voor vertrek hun plannen. De Gestapo arresteerde vrijwel de hele groep tijdens een geheime bijeenkomst. Doornik hoorde dit toen hij via Nantes naar Plogoff wilde reizen voor de overtocht naar Engeland. Op 21 januari 1941 werd ook hij opgepakt, in Rennes. Vanuit de beruchte gevangenis van Angers werd hij naar Berlijn gebracht, waar hij Maurice Barlier en d’Estienne d’Orves terugzag. Eind februari werden de drie opgesloten in de Parijse gevangenis Cherche-Midi. Hun proces begon op 14 mei 1941 en eindigde twaalf dagen later met doodvonnissen. De krijgsraad vroeg uit eigen beweging om gratie vanwege hun moed, maar Hitler wees het verzoek af. Op 28 augustus mochten zij hun laatste nacht samen in één cel doorbrengen. De volgende ochtend werden ze op Mont Valérien gefusilleerd. Ze weigerden alle drie een blinddoek. Doornik werd als laatste terechtgesteld.

Hij is begraven in het familiegraf op de Parijse begraafplaats Père Lachaise.
De Franse regering benoemde Doornik bij decreet van 7 maart 1945 tot Compagnon in de Orde van de Bevrijding, een uitzonderlijk hoge onderscheiding voor een kleine groep ontvangers. De Nederlandse regering verleende hem op 20 mei 1950 het Verzetskruis.
Ook in september 1997 werd hij geëerd. De Parijse burgemeester Tibéri en de Nederlandse ambassadeur Wijnaendts gaven een laan in het chique zestiende departement de naam Allée Jan Doornik.

Heeft u zelf meer informatie over deze persoon? Lever het aan!

Bronnen

Informatie:: Jack Kooistra Archief
- Schulten dr. C.M., "Zeg mij aan wie ik toebehoor", Het verzetskruis 1940-1945, Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, Amsterdam, 1993 - Mémoire des Hommes
- Verzetskruis 1940-1945 Nationaal Archief
- Oorlogsgravenstichting
- Muizenest