Oosthoek, Bob

Geboortedatum:: 25 juni 1912 (Rotterdam, Nederland)
Overlijdensdatum:: 12 oktober 1944 (Hengelo, Nederland)
Begraven op:: Nederlandse Eerebegraafplaats Bloemendaal te Overveen (Bloemendaal)
Vak: 1.

Biografie

Bob Oosthoek woonde in 's-Gravenhage, Pauwenlaan 92. Hij was zoon van Johan Frederik Oosthoek en Anna Elisabeth Wielaert. Oosthoek huwde met Helena Francisca Zoetmulder (geb. 31 mei 1918).

De Nederlandse toneelspeler, regisseur en verzetsstrijder Bob Oosthoek ontdekte zijn toneeltalent op het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam. In 1931 begon hij aan de Amsterdamse Toneelschool, waar hij in 1934 afstudeerde. Hij werd meteen aangenomen bij het Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel. Toen de aandeelhouders begin 1939 tot opheffing besloten, ging hij na de ontbinding spelen en regisseren bij het Residentie Tooneel. Dit gezelschap was eind 1938 in Den Haag opgericht met het oog op de naderende opheffing.
Vanaf 1941 was het Joodse acteurs verboden hun vak uit te oefenen. Begin 1942 besloten de spelers van het Residentie Tooneel na heftige discussies tot aanmelding bij het Gilde voor Theater en Dans van de Nederlandsche Kultuurkamer. Daarmee konden niet-Joodse spelers hun baan behouden. Bijna alle Nederlandse toneelspelers kozen voor aanmelding.
Zijn poging om in 1941 het Jong Rotterdamsch Toneel op te richten, mislukte. Oosthoek organiseerde met Blok illegale voorstellingen en gaf jonge toneelspelers privéles. Op 30 mei 1942 weigerde hij als een van de weinigen toe te treden tot de Kultuurkamer, ondanks de dreigende tewerkstelling. Hij maakte toen deel uit van het Comité van Vertrouwensmannen van acteurs en actrices, dat voorzichtig verzet pleegde. Ook zelf ondernam hij al enige verzetsactiviteiten.
Na zijn vertrek bij het Residentietoneel richtte Oosthoek zich op het verzet. Samen met J.G. Kloeze stichtte hij de organisatie AB, waarvan de naam niet is verklaard. Als Van IJsselsteyn leidde hij deze Haagse verzetsgroep. AB regelde veilige adressen voor Joden en onderduikers, vervalste documenten en pleegde overvallen om geld en voedselbonnen te bemachtigen. De groep drukte ook illegale pamfletten en de bladen De stem van strijdend Nederland en Ons Volk: den vaderlant ghetrouwe. Oosthoek bezocht hiervoor geregeld Walraven van Hall. Zijn hulpvaardigheid bleek ook uit het vervalsen van identiteiten voor Joodse onderduikers en zijn hulp bij de illegale verspreiding van een geheime perskring. Hij volgde Duitsers die verzetsmensen schaduwden, zodat hij hen voor arrestatie kon waarschuwen. Daarnaast hielp hij gevangenen ontsnappen en bood hij samen met zijn familie verschillende Joodse kinderen onderdak.

Zijn reizen als acteur brachten Oosthoek in contact met het Artsenverzet. Dat bestreed de gelijkschakeling van de Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst en sloot zich aan bij de illegale organisatie Medisch Contact. De activiteiten omvatten het behandelen van Joodse patiënten, onderduikers en gewonde verzetsmensen, het uitschrijven van valse verklaringen en het verbergen van mensen in ziekenhuizen. Door studententoneelgezelschappen in universiteitssteden te regisseren, breidde Oosthoek zijn netwerk verder uit. Door deze contacten werd hij gezien als de ideale coördinator van het Haagse verzet en bemiddelaar in het conflict binnen de Haagse afdeling van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) eind 1943.

Na een overval op het distributiekantoor in Oude Wetering werd Oosthoek op 22 augustus 1944 door de Sicherheitsdienst gearresteerd, vlak bij zijn Haagse woning aan de Regentesselaan. Hij werd opgesloten in het Oranjehotel in Scheveningen. De mishandelingen tijdens de verhoren maakten hem gedeeltelijk verlamd. In oktober werd hij met ongeveer tachtig Haagse brandweerlieden, politiemensen en verzetsmannen naar Rotterdam gebracht voor verder transport via Kamp Amersfoort naar Duitsland. Hij werd liggend in een kruiwagen bij de groep gevoegd. Op 12 oktober 1944 volgde zijn transport naar concentratiekamp Neuengamme.
Twee dagen later werd zijn lichaam langs de spoorlijn Borne-Hengelo gevonden. Wat onderweg was gebeurd, is onbekend. Oosthoek kon zich nauwelijks inspannen: mogelijk sprong hij met hulp uit de trein, of werd hij eruit gegooid. Een artikel suggereert dat eerder, tussen Amersfoort en Apeldoorn, vijftig mannen uit de trein waren gesprongen. Volgens Edwin Vrielink van de stichting Vriendenkring Neuengamme, die het transport al jarenlang onderzoekt, overleefden alle vijftig die sprong. Oosthoek zou zijn aangespoord ook te springen, nu de Duitse grens naderde en de deuren daarna zouden worden vergrendeld. Aanvankelijk wist men niet wie hij was.
De gemeentearts constateerde op 16 oktober 1944 een zeer zware schedelbasisbreuk.
Bij publicatie van het bericht was het lichaam al op de Algemene Begraafplaats in Hengelo begraven. De identificatie als de 32-jarige Bob Oosthoek volgde pas in maart 1946. Later werd hij op de Eerebegraafplaats Bloemendaal herbegraven.
Op 26 juni 1942 trouwde Oosthoek met voordrachtskunstenares Hélène Francisca Zoetmulder (Nijmegen, 31 mei 1918 – Den Haag, 12 oktober 2002). Het echtpaar kreeg een dochter en een zoon.
Op 7 mei 1946 ontving Oosthoek postuum het Verzetskruis 1944-45, toegekend door koningin Wilhelmina.

Heeft u zelf meer informatie over deze persoon? Lever het aan!

Bronnen

Informatie:: - Jack Kooistra Archief
- Heuvel C.C. van den, Gedenkboek Verzetsherdenkingskruis, Samsom Uitgeverij, 1985
- Schulten dr. C.M., "Zeg mij aan wie ik toebehoor", Het verzetskruis 1940-1945, Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, Amsterdam, 1993
- Oorlogsgravenstichting - Muizenest