Roelfsema, Pieter Roelf

Geboortedatum:: 21 maart 1898 (Groningen, Nederland)
Overlijdensdatum:: 9 november 1944 (Groningen, Nederland)
Begraven op:: Nederlandse Oorlogsgraven Gemeentelijke Begraafplaats Eshof te Haren
Vak: 4. Rij: F. Graf: 19.

Biografie

Pieter Roelfsema woonde in Groningen, Goeman Borgesiuslaan 11. Hij was zoon van houthandelaar Rudolf Roelfsema (13 april 1866 Groningen - 30 januari 1924 Groningen) en Geesje de Boer (19 juli 1868 Groningen - 2 november 1910 Groningen). Na haar dood hertrouwde vader Roelfsema in 1911 met haar jongere zuster Barbera Maria de Boer (6 juni 1875 Groningen). Pieter Roelfsema huwde op 12 september 1924 in Groningen met drs. Albertina Lucretia Schaafsma (4 december 1899 Amsterdam – 1988 Groningen).
Roefsema was directeur van de Kalkzandsteenfabriek Albino in Hoogersmilde en vooraanstaand lid van de schaakclub Helpman.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij lid van het Verzet. Roelfsema was al voor de oorlog actief in de beweging Eenheid voor Democratie en zette zich in voor hulp aan gevluchte Duitse Joden. Naar aanleiding daarvan werd hij in 1940 gearresteerd en voor verhoor naar Osnabrück gebracht, maar na enige tijd weer vrijgelaten. Hij ontplooide tal van verzetsactiviteiten: hij was provinciaal verzorger van het Nationaal Steunfonds, steunde in problemen gekomen kunstenaars die zich niet bij de Kultuurkamer wilden aanmelden, sponsorde de Zeemanspot, was betrokken bij Medisch Contact en bracht bonkaarten rond. De voorman van het Nationaal Steunfonds, Iman Jacob van den Bosch ('Pa van den Berg'), was ondergedoken bij weduwe Roelfsema-De Boer. Zij woonde in hetzelfde pand aan de Trompstraat waarin ook het kantoor van de kalksteenfabriek was gevestigd. Na de aanhouding van Van den Bosch in de Parklaan op 18 oktober 1944 rees bij de SD het vermoeden dat de gearresteerde verzetsman en Roelfsema met elkaar samenwerkten. De verdenking werd nog aanmerkelijk versterkt, toen de Duitsers in de kanaalwal bij de tuin van het pand aan de Trompstraat een kistje met onder meer een lijst met namen vond. Dat kistje was begin oktober 1944 op verzoek van 'Pa van den Berg' door Roelfsema's werknemer Ipe Nieborg begraven, zonder dat zijn baas ervan wist. Al voor de arrestatie van Van Bosch was Roelfsema na een waarschuwing van een verzetsman met zijn gezin ondergedoken. De jongste dochter wilde haar pianolessen echter graag blijven volgen. Op 8 november 1944 ging zij op de fiets op pad van Bakkeveen naar Groningen. Onderweg wipte zij even aan bij de naaister van de Roelfsema's. Daar wachtte de Amsterdamse politieman Abraham Kaper haar op. De Duitsgezinde evacué Johanna Spiegelberg-Saarloos, wier zoon aan het Oostfront was omgekomen, had de SD-handlanger getipt. Via de dochter kwam Kaper bij haar moeder in Bakkeveen terecht, die onder bedreiging met een pistool aangaf waar haar man was. Nog diezelfde dag is Roelfsema opgepakt. Op het Scholtenhuis werd hij tijdens de verhoren zodanig mishandeld dat hij, waarschijnlijk aan een hartaanval, is bezweken. In Hoogersmilde is de Roelfsemaweg naar hem vernoemd. Zijn drie kinderen hebben in 1994 de Stichting Pieter Roelf opgericht, die activiteiten op het gebied van cultuur en natuur in met name het Noorden wil steunen.
Het stoffelijk overschot werd stiekem begraven in natuurgebied Appèlbergen bij Harenermolen. Op 19 juni 1945 om 16.00 uur werd het op aanwijzing van Harm Bouman ontdekt en de volgende dag opgegraven. Roelfsema kreeg zes dagen later onder grote belangstelling in Haren een eervolle herbegrafenis op de Gemeentelijke Begraafplaats Eshof, vak 2, rij 04-F, nr. 19.

Heeft u zelf meer informatie over deze persoon? Lever het aan!

Bronnen

Foto:: - Bert Deelman
Informatie:: - Jack Kooistra Archief
- Bert Deelman
- Het Scholtenhuis 1940-1945 – Deel 1: Daden - M. Brinks
- Van kwaad tot onvoorstelbaar erger: Verhalen achter de namen op de gedenkstenen in Haren - W. Legemaat
- Verzetskaart