Donker, Barend Jan

Geboortedatum:: 26 april 1920 ('s-Gravenhage/Zuid-Holland, Nederland)
Overlijdensdatum:: 5 september 1944 (Konzentrationslager Herzogenbusch-Vught/Noord-Brabant, Nederland)
Begraven op:: Asputten Kamp Vught te Vught

Biografie

Barend Donker woonde in 's-Gravenhage en was zoon van kantoorbediende Barend Jan Donker (23 maart 1896 ’s-Gravenhage – 16 oktober 1941 ’s-Gravenhage) en Hermina Johanna van den Bergh (19 september 1892 ’s-Gravenhage).
Donker was ongehuwd en werkte als kantoorbediende.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij lid van het Verzet onder de schuilnaam Baay en behorend tot de LO-Den Haag. Hij was een van de wijkhoofden van de Haagse LO en tevens lid van de KP-Den Haag. Donker werd op 13 juli 1944 tijdens een inval bij de familie Boot in de Trompstraat 314a gearresteerd. Er was sprake van verraad. Collega-verzetsman George Frans van 't Sant (schuilnaam Van Houten, 19 juli 1918 Barneveld) had zijn verloofde verboden om nog langer met een vriendin om te gaan. Die verscheen op 7 juli 1944 op haar verjaardag en gaf haar een bijbeltje cadeau. Na korte tijd ging zij weer weg. Zij waarschuwde uit wraak de Duitsers, die zich hierop met bloemen op het adres van de verloofde vervoegden en Van 't Sant arresteerden. Op zijn onderduikadres werd bovendien de vrouw van zijn kamergenoot M.A.E. Mullaert ('Rietveld) opgepakt. Een paar dagen later viel Mullaert zelf ook in Duitse handen. Toen hij hoorde dat zijn echtgenote door de stress een miskraam had gehad, 'brak' hij. In ruil voor de vrijlating van zijn vrouw beloofde hij met de Sicherheitspolizei samen te werken. Aan verzetsman Teunis Abraham van Vliet vertelde hij dat hij dankzij een bevriende Duitser weer in vrijheid was gekomen. Die geloofde dat. Twee dagen later kreeg Mullaert de uitnodiging om een vergadering in Trompstraat bij te wonen. De Haagse LO had forse verliezen geleden. Daarom wilden de verzetsmensen af van vergaderingen met veel aanwezigen. Om taken te verdelen zouden de LO'ers nog een keer samen vergaderen. Mullaert berichtte dat hij iets later zou komen. De Duitsers namen bij hun overval op de woning van Boot zestien personen gevangen. Vijf mensen die toevallig ter plekke waren, zijn de volgende dag weer in vrijheid gesteld. Met Donker werden ook Hermanus Carolus Marie Engering ('Van Dalen, 5 mei 1914 's-Gravenhage), Cornelis Catharinus Oosterling (26 april 1893 's-Gravenhage), Peter Treebus ('Jonkers', 12 september 1922 's-Gravenhage), Rudolf Frederik Willem Treebus ('Volkers', 5 januari 1903 's-Gravenhage) en Van Vliet ('Kleine Teus', 30 maart 1920 IJsselstein) op 4 en 5 september 1944 op de schietbaan bij Kamp Vught door een vuurpeloton gefusilleerd. Niet meer terug uit een concentratiekamp keerden Johannes Boot (2 maart 1892 Rotterdam - 30 december 1944 Neuengamme), Cornelis de Jong ('Maarten', 27 april 1918 - 31 mei 1945 Bergen-Belsen), Jan Hendrik Kaptein (16 april 1918 Rotterdam - 10 februari 1945 Bergen-Belsen), Jules Freddij Schüsler ('De Jager', 27 juli 1917 Sidoardjo, N.I. - 14 februari 1945 Bergen-Belsen) en Pieter Sybesma ('Verschoor', 17 april 1924 's-Gravenhage - 27 maart 1945 Mauthausen). Naar aanleiding van de inval vonden nog drie arrestaties plaats. Jacob Hogendoorn ('Van Dalen', 11 december 1907 Rotterdam - 30 december 1944 Neuengamme) was de volgende dag opgepakt. Thomas Hiemstra (29 september 1901 Wommels - 31 mei 1945 Bergen-Belsen) werd op 24 juli 1944 aangehouden. De nacht erop is Pieter van Otten (10 augustus 1908 's-Gravenhage - 31 mei 1945 Bergen-Belsen) gearresteerd. Historicus Van der Boom meldt dat alleen koerierster Jeanne Boot, de dochter van Johannes Boot, de oorlog overleefde. Tegen Mullaert eiste de procureur-generaal in 1949 de doodstraf. Het Bijzonder Gerechtshof in Den Haag legde hem een gevangenisstraf van twaalf jaar op. De Bijzondere Raad van Cassatie maakte daar een jaar later een celstraf van negen jaar van. Donker was na zijn aanhouding in eerste instantie naar de Scheveningse gevangenis en daarna naar Vught overgebracht. Zijn naam prijkt zowel op het monument op de fusilladeplaats als op de herdenkingswand in het Nationaal Monument Kamp Vught.

Donker is gecremeerd in het concentratiekamp Vught.

Heeft u zelf meer informatie over deze persoon? Lever het aan!

Bronnen

Informatie:: - OGS Gedenkboek 36 - Amersfoort, Vught, Westerbork, Oorlogsgravenstichting.
- HEUVEL, C.C. VAN DEN e.a., Verzetsherdenkingskruis, Samsom Uitgeverij, 1985.
- Jack Kooistra Archief
- Het Grote Gebod. Gedenkboek van het verzet in LO en LKP tijdens de Tweede Wereldoorlog - Kampen, Kok, 1989
- https://oorlogsgravenstichting.nl/personen/34959/barend-jan-donker