Wolf, van der, Maarten Jurriaan
- Geboortedatum:
- 28 januari 1906 (Boskoop/Zuid-Holland, Nederland)
- Overlijdensdatum:
- 2 augustus 1944 (Tilburg/Noord-Brabant, Nederland)
Biografie
Woonde in Hulshorst, Bredweg 1 (volgens de overlijdensakte was de woonplaats Ermelo). Zoon van boomkweker Cornelis Jacobus van der Wolf (29 juni 1875 Zwammerdam - 3 oktober 1946 Boskoop) en Neeltje Wassenaar (19 januari 1877 Koudekerk). Huwde op 27 april 1932 in Bussum met Elisabeth Paulina van der Meer (8 april 1904 Amsterdam). Het echtpaar had vijf kinderen. Opperwachtmeester/postcommandant Marechaussee in Hulshorst. Gereformeerd. Plannen van de bezetter, waarvan hij door zijn functie afwist, probeerde hij tegen te werken. Zo trachtte hij voorgenomen arrestaties van joden en verzetsmensen te voorkomen. Daarnaast leverde hij wapens aan het verzet, verstrekte hij onderduikers voedsel, vervalste hij persoonsbewijzen en hielp hij mee om neergeschoten geallieerde piloten weer naar Engeland te krijgen. Verder verspreidde hij Trouw (1*) en vermoedelijk ook Vrij Nederland. Hij was lid van de LO-Nunspeet. Volgens Oranjemarechaussee was hij tevens aangesloten bij de Raad van Verzet. Op de ochtend van 7 april 1944 werd Van der Wolf door verraad gearresteerd. 's Nachts belde hij een collega met de vraag, of er nog arrestaties waren verricht. Bij die collega vond juist een huiszoeking plaats. De korpschef, die Van der Wolf al langer van verzetswerk verdacht, was er na het telefoontje van overtuigd dat zijn vermoeden klopte. (2*) Het is niet duidelijk, hoe en waar precies Van der Wolf om het leven is gekomen. Volgens de overlijdensakte is hij om drie uur 's nachts in de gemeente Tilburg overleden. Van het overlijden werd aangifte gedaan door begrafenisleider Henricus Dielemans uit Tilburg. De aangever 'verklaarde uit eigen wetenschap van het overlijden kennis te dragen.' Naar de opvatting van het Nationaal Monument Kamp Vught is Van der Wolf echter in het concentratiekamp omgebracht. Zijn naam prijkt op het gedenkteken op de fusilladeplaats en de glazen herdenkingswand in Kamp Vught. Eveneens komt zijn naam voor op het oorlogsmonument in Park 1940-1945 aan de Laan in Nunspeet.
(1*) Historicus Peter Bak noemt Van der Wolf een van de 196 mensen die (mede) vanwege hun verzetswerk voor Trouw omkwamen in de jaren 1943-1945.
(2*) Het boek Oranjemarechaussee vermeldt dat hij op 7 april 1944 als gevolg van verraad en mede door toedoen van de Gewestcommandant is gearresteerd.
Het is heel goed mogelijk (en zelfs waarschijnlijk) dat Van der Wolf in het crematorium van Kamp Vught is gecremeerd. In het 'crematoriumboekje' dat gevangene Chris van der Putten clandestien bijhield komt zijn naam overigens niet voor, evenals trouwens de namen van honderden gevangenen die in de maanden voor de ontruiming van het kamp zijn gefusilleerd. In dit verband is het nog van belang dat begrafenisondernemer Dielemans op 26 juli 1944 aangifte deed dat vijf Groninger politiemensen op 19 juni 1944 in de gemeente Tilburg om 6.10 uur waren overleden. De zinsnede dat hij daarvan uit eigen wetenschap kennis had gedragen was doorgehaald. Van de vijf politiebeambten uit Groningen meldt de Oorlogsgravenstichting daarentegen dat ze in Vught zijn overleden. Het Nationaal Monument Kamp Vught neemt dat standpunt eveneens in.
Heeft u zelf meer informatie over deze persoon? Lever het aan!
Bronnen
- Informatie:
- - OGS Gedenkboek 36 - Amersfoort, Vught, Westerbork, Oorlogsgravenstichting.
Nationaal Monument Kamp Vught; Rogier van Aerde e.a., Het Grote Gebod. Gedenkboek van het verzet in LO en LKP, deel I en II, J.H. Kok NV, Kampen en H. Nelissen, Bilthoven, meerdere drukken; Lijst van Gevallenen der Koninklijke Marechaussee 1940-1945, in: C.A. Dekkers, J.M. van Kasbergen, Oranjemarechaussee, 'Zonder vrees en zonder blaam'. Marechaussee tijdens de Tweede Wereldoorlog in ondergronds verzet tegen de nazi-onderdrukking, Uitgeverij Lunet, 1987, Naarden; Peter Bak, Dit zijn de 196 doden van Trouw: zij die stierven voor de krant, Trouw, 4 mei 2020; Oorlogsgravenstichting; Erelijst van Gevallenen 1940-1945; site wiewaswie.nl (waaronder overlijdensakten 823 d.d. 2 augustus 1944 gemeente Tilburg en 142/1945 d.d. 10 september 1945 gemeente Nunspeet); site 4en5mei.nl.
- Gelderland
- Noord-Brabant
- Zuid-Holland
- Laatste wijziging: 06-09-2026